Posted by: yrc1719 | October 12, 2012

คอลัมน์ สดจากเยาวชน ชื่อ ทัวร์เด็กบ้านโปง “ท่องป่าบ้านเรา”

หนังสือพิมพ์ข่าวสดรายวัน ของวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ปีที่ 21 ฉบับที่ 7540 คอลัมน์ สดจากเยาวชน ชื่อ ทัวร์เด็กบ้านโปง “ท่องป่าบ้านเรา”  ของยศศยามล กรมติ ได้เขียนบทความถึงป่าบ้านโปงไว้อย่างน่าสนใจ และทำให้นึกภาพบ้านโปงเป็นหมู่บ้านที่อยู่ร่วมกับธรรมชาติไว้ดังนี้ ….คุณลุงสมใจ ปงหาญ ตัวแทนมัคคุเทศก์ท้องถิ่นประจำชุมชน ผู้ให้ความรู้เรื่องป่าสันทรายกับเด็กๆ บอกว่า “ชาวบ้านเห็นพ้องต้องกันว่าควรให้เด็กนักเรียนจากโรงเรียนบ้านโปง ซึ่งอยู่ในชุมชนของเรา เข้ามาเรียนรู้ถึงความสำคัญของป่าไม้ที่คนในชุมชนเป็นเจ้าของร่วมกัน ให้เด็กๆ ได้รู้ว่าเราได้รับประโยชน์อะไรจากป่าไม้บ้าง  หากเด็กๆ ไม่ร่วมกันดูแลรักษาป่าไม้แห่งนี้ ต่อไปชาวบ้านจะขาดแหล่งทำมาหากิน เมื่อรู้ถึงคุณค่าของป่าไม้ เด็กๆ จะเข้าใจว่าป่าไม้แห่งนี้ควรค่าแก่การอนุรักษ์อย่างไร”

นอกจากจะเป็นห้องเรียนธรรมชาติขนาดใหญ่ของเด็กๆ แล้ว ป่าสันทรายยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศประจำชุมชนบ้านโปง อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ ได้รับการสนับสนุนจากภาควิชาการพัฒนาการท่องเที่ยว คณะธุรกิจการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ที่เข้ามาทำการวิจัยเชิงพัฒนา กระตุ้นให้ผู้คนในชุมชนมองเห็นความสำคัญของทรัพยากรที่มีอยู่ จึงเกิดการจัดตั้งชมรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศบ้านโปงขึ้นในเวลาต่อมา

ในปีพ.ศ.2545 ชมรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศ บ้านโปง ได้รับทุนจาก ททท. ให้จัดสร้างอาคารต้อนรับนักท่องเที่ยวขึ้น มีพิพิธภัณฑ์วิถีชีวิตชุมชน และเส้นทางการเดินป่าศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ เพื่อเป็นทั้งเส้นทางการท่องเที่ยวและฐานการเรียนรู้ให้กับเด็กนักเรียน นักศึกษา ที่ต้องการเข้ามาหาความรู้ในบริเวณป่าแห่งนี้

เส้นทางเดินป่าที่มีความยาวกว่า 3.2 กิโล เมตรของป่าอนุรักษ์สันทราย ประกอบไปด้วยพื้นที่ป่าหลายลักษณะ ทั้งป่าเต็งรังที่มีลักษณะเป็นป่าโปร่ง จากนั้นเดินเข้าไปอีกพอประมาณจะพบกับป่า ดิบแล้ง ที่มีสภาพชุ่มชื้นเขียวขจี ประกอบไปด้วยหมู่ไม้ขนาดใหญ่จำนวนมาก สลับกับพื้นที่ป่าไม้เบญจพรรณ เส้นทางการศึกษานี้ใช้เวลาเดินอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง ภายในป่าแห่งนี้ มีฐานการเรียนรู้ที่เด็กโรงเรียนบ้านโปงคุ้นเคยดี ทั้งหมด 17 สถานี ได้แก่

1.บ้านของปลวก

2.ขุมทรัพย์โบราณ

3.ม่อน-หินไหล

4.ต้นรักหลวง

5.ต้นไม้น้ำนอง

6.มะม่วงป่ายักษ์

7.ตาน้ำผุด

8.บ้านของตุ่น

9.ตะเคียนทองโทนใหญ่

10.กะเรกะร่อน

11.ชันโรงในโพรงไม้

12.ต้นกำเนิดน้ำ

13.เจ้าพ่อโปง

14.เถาวัลย์โบราณ

15.ชันโรง-ชีวิตบนจอมปลวก

16.ไทรพันโอบต้นไม้ใหญ่

17.แนวกันไฟ

แต่ละสถานีนั้นจะมีความรู้ที่ลูกหลาน ชาวบ้านโปงควรศึกษา นอกจากจะได้เห็นถึงประโยชน์จากสถานีต่างๆ แล้ว หากได้รับมอบหมายให้เป็นมัคคุเทศก์น้อย ก็จะสามารถให้ความรู้กับนักท่องเที่ยวต่อไปได้ในอนาคต  ด.ญ.ขนิษฐา ปงหาญ หรือน้องพิมพ์ ตัวแทนมัคคุเทศก์น้อย ชั้นป.6 โรงเรียนบ้านโปง บอกว่า “การได้เข้าป่าของพวกเราถือเป็นเรื่องสนุกค่ะ เพราะในป่ามีหลายสิ่งหลายอย่างที่เราอาจไม่เคยเห็นมาก่อน เราได้รู้ถึงประโยชน์ ต่างๆ นานา ของป่าไม้ ชาวบ้านมาหาของป่าทั้งเอาไปกิน และขาย พ่อแม่หนูก็เช่นกันค่ะ เพราะในป่าแห่งนี้มีทั้งพืชกินได้ อย่างพวกเห็ด หน่อไม้ แล้วแต่ฤดูกาล พืชสมุนไพร ก็มีนะคะ ชาวบ้านจึงมีรายได้จากการหาของป่า  แต่จะมีข้อตกลงร่วมกัน เป็นกฎของชุมชนว่าห้ามตัดไม้ทำลายป่า และต้องช่วยกันอนุรักษ์ป่า พอมีนักท่องเที่ยวเข้ามาก็จะมีมัคคุเทศก์ท้องถิ่นต้อนรับ ส่วนเด็กๆ อย่างพวกเราก็ฝึกการเป็นมัคคุเทศก์น้อยค่ะ”

ป่าอนุรักษ์สันทราย คือ แหล่งทรัพยากรที่สำคัญของชุมชนชาวบ้านโปง อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ คนที่นี่ยังคงใช้วิถีชีวิตอยู่กับป่า ชาวบ้านจึงรักในธรรมชาติรอบตัว เพราะนอกจากไม่ทำลายแล้ว ยังร่วมกันอนุรักษ์ผืนป่าสืบต่อมารุ่นสู่รุ่นการเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับป่าอนุรักษ์สันทราย ถูกบรรจุไว้ในหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียนบ้านโปง นักเรียนชั้น ป.4-ป.6 จึงมีโอกาสได้เข้ามาสัมผัส และศึกษาค้นคว้าในห้องเรียนธรรมชาติแห่งนี้ โดยผ่านทางกิจกรรมมัคคุเทศน์น้อย  เหล่ามัคคุเทศน์น้อยได้รับการฝึกฝนจากมัคคุเทศน์ท้องถิ่นประจำชุมชน จึงสามารถถ่ายทอดความรู้กว่า 17 ฐานการเรียนรู้ตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติในบริเวณเขตป่าอนุรักษ์สันทราย สู่ผู้มาเยือนได้อย่างคล่องแคล่ว


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: